Đi chơi Lào

           Sau khi tổ chức thành công chuyến xuyên Việt lần đầu, thấy tự tin hẳn, có thể do vượt qua được những bỡ ngỡ của những ngày “sểnh nhà ra thất nghiệp”, có được chút ít kinh nghiệm đi tự túc nên quyết định rủ nhau đi một chuyến sang Lào.

Chân thác Kuangsi năm 2014

Nước Lào kéo dài từ Bắc đến Nam, cùng chung đường biên giới Quốc gia với Việt Nam từ Lai Châu cho đến Kon Tum. Các điểm tham quan nổi tiếng thế giới của Lào có cố đô Luang Prabang – một trong số 2 di sản thế giới của Lào (một di sản thế giới khác là Wat Phou ở tỉnh Champasak thuộc Nam Lào bên bờ sông Mê Kông). Thành phố Phonsavanh của tỉnh Xiêng Khoảng có cánh đồng Chum nổi tiếng và thủ đô Vientian. Vì thế, chúng tôi chọn hành trình Hà Nội – cửa khẩu Cầu Treo (Hà Tĩnh) – Vientian – Luang Prabang – Phonsavanh – Nậm Cắn (Nghệ An) – Hà Nội. Quãng đường di chuyển dài khoảng 2040 km.

Công tác chuẩn bị được tiến hành gấp rút. Trước tiên phải làm giấy phép liên vận (transit) cho xe, ghi rõ cửa khẩu xuất và nhập cảnh. Thủ tục này không khó khăn lắm, có thể tải 2 mẫu văn bản từ trên mạng để khai trước. Sau một tuần là có ngay giấy tờ cần thiết cho xe: một tờ giấy dán lên kính và một cuốn sổ nhỏ giống như cuốn hộ chiếu. Tiếp theo là lập hành trình chuyến đi: tìm hiểu đường xá, cách đi, những lưu ý trên đường. Sau đó tìm hiểu nơi nghỉ đêm, chỗ nghỉ ăn uống, v.v… cũng như nhưng chỗ chơi cần lưu ý. Đến sát ngày đi, chuẩn bị thêm hậu cần như chuẩn bị cho xe (xăng dầu mỡ, lốp dự phòng, dụng cụ đồ nghề và giấy tờ xe mang theo) và cho người như nước uống (kể cả nước khi cần đổ két nước xe), mì ăn liền, kẹo bánh, trái cây, thuốc men các loại. Chúng tôi còn mang theo cả ấm đun nước siêu tốc theo như gợi ý của các đoàn đi trước.

Ngày lên đường đã tới, tập hợp được 4 người ngồi gọn trong xe một cách thỏa mái. Tôi được chọn làm phụ xe, nhiệm vụ chính là dẫn đường cho lái xe, hướng dẫn các điểm tham quan, nơi ăn nghỉ dọc đường và hỗ trợ lái xe đọc các biển báo trên đường cũng như… tán phét cho lái xe tỉnh táo.

Thứ Năm ngày 08/3/2012, do tập hợp ở chỗ hẹn nên trùng trình mãi đến 8g00 mới xuất phát được. Đi thẳng phố Láng Hạ vào Hà Đông qua con đường Lê Văn Lương, đến Ba La, rẽ trái vào Quốc lộ 21B đi Vân Đình. Dọc đường này, các chú “cò chùa Hương” đeo bám tận tình, chúng tôi phải trưng cái biển transit lên kính chắn gió, các chú mới nhả. Đến Vân Đình đi tiếp đến Tế Tiêu, đoạn này đường đang sửa chữa nên không đi nhanh được. Khi ra đến Chợ Bến thì rẽ trái vào đường Hồ Chí Minh. Từ đây đường tốt và rất vắng xe nên chúng tôi di chuyển với tốc  độ cao nhất có thể. Đến Như Xuân, Thanh Hóa đã là trưa, chúng tôi đi được hơn nửa chặng đường dự kiến (221/432,5 km) nên quyết định dừng ăn trưa. Chọn một cái quán ăn bên đường coi thoáng mát, sạch sẽ và có chỗ đỗ xe an toàn. Chủ quán trình bày cái nghèo nàn của mình bằng thực đơn: bún chó với nồi nước dùng đục ngầu. Chuyên gia ẩm thực của chúng tôi sau khi đi thị sát toàn bộ cơ sở vật chất của quán quyết định xuất 4 bát mỳ tôm, hai chiếc bánh mỳ tròn Nguyễn Sơn. Gọi chủ quán chiên cho hai đĩa trứng, thế là xong bữa. Chiếc ấm siêu tốc được đem ra sử dụng ngay, làm cho không khí ăn uống thêm sôi nổi. 14g00 tiếp tục lên đường, chạy một mạch đến thị trấn Phố Châu (Hương Sơn, Hà Tĩnh) lúc 17g30, rẽ vào quốc lộ số 8 ghé cây xăng mua đầy bình. Ở đây chỉ có xăng A92 là cao cấp nhất và giá nhỉnh hơn Hà Nội – vì là vùng 3 mà – người bán xăng giải thích. Đúng quy trình vì không mua ở đây thì qua Lào phải mua xăng giá cao hơn. Chúng tôi đi tiếp vào Khu du lịch sinh thái Sơn Kim tìm chỗ nghỉ đêm. Sau khi ổn định chỗ nghỉ, chúng tôi đặt bữa ăn luôn trong khu nghỉ. Bữa đó tuy đạm bạc nhưng rất thịnh soạn. Mở một chai Chivas 18 năm (bạn mua ở chợ miễn thuế cửa khẩu Mộc Bài) uống mừng chặng đường đầu xuôi lọt, mừng ngày Phụ nữ Quốc tế và tôi ké một ly mừng sinh nhật lần thứ 58 của mình. Sau đó về nghỉ, chúng tôi mới biết cả khu nghỉ có mỗi bọn chúng tôi ở lại. Đêm, các cháu phục vụ cũng mở nhạc hò hát cho đỡ buồn. Giữa rừng vắng, tiếng nhạc phá tan không khí âm u tĩnh mịch và làm chúng tôi trăn trở. Quá 23g00, tôi phải điện thoại nhắc nhở các cháu mới chịu yên tĩnh. Chúng tôi chìm dần trong giấc ngủ êm ái, kết thúc một ngày đi đường mệt nhọc.

Suối Sơn Kim buổi sáng

Như để thư giãn thêm, sáng sớm, chúng tôi ra bể nước suối khoáng nóng ngâm nga chút. Nước nóng quá nên chúng tôi không dám ngâm lâu, sợ chín da thịt và các bộ phận đặc biệt quan trọng. Ăn sáng xong, chúng tôi bắt đầu khởi hành lên cửa khẩu Cầu Treo – cách đó 18 km. Trời mù mịt, càng đi càng dày đặc mây, xung quanh chỉ một màu trắng xóa, đoạn đường ngắn mà sau gần 1 tiếng đồng hồ mới đến cửa khẩu. Tuy biết trước các thủ tục phải làm nhưng chúng tôi vẫn phải căng mắt ra mới tìm thấy các khu vực làm việc. Trước tiên là làm thủ tục cho xuất cảnh xe, sau đến người, rồi đi đổi tiền, mất chừng 30 phút. Quầy đổi tiền ở cửa khẩu rất đông người chen chúc mà giá lại rẻ hơn bên ngoài. Thế là đổi ngay 1 triệu kíp để tiêu dọc đường với giá 2,6 đVN ăn 1 kíp Lào. Chạy xe khoảng 1 km sang đến cửa khẩu Nam Phao (Lào). Trước khi vào khu vực cửa khẩu có một vọng gác, bên ngoài chăng một sợi dây thừng thay cho beria, nếu xe đè lên sợi thừng này là bị phạt theo luật của Lào – người bán hàng rong ngay vọng gác nói vậy. Chúng tôi vào làm các thủ tục nhập cảnh vẫn theo trình tự cũ: xe trước, người sau. Thủ tục xe 5 ghế ngồi là 30.000 kíp, 7000 kíp/người. Xong rồi lại qua Hải quan lấy một tờ giấy A4 màu xanh nhạt cho xe ô tô sau khi nộp phí 40.000 kíp. Chúng tôi không quên mua bảo hiểm cho xe, gói 7 ngày là 100.000 kíp ở ngay trong cửa khẩu.

Xe bắt đầu vào đất Lào, chỉ đi khoảng 3 km thôi tự nhiên trời bừng sáng, nắng đẹp, đường khô ráo. Chạy 80 km/h đến thị trấn Laksao lúc 10g00, cả đoàn ghé vào cái chợ nhỏ ăn tạm mấy món đặc sản Lào để làm quen với thông thổ: xôi trắng ăn với thịt nướng, loại thịt để trên gác bếp cho khô, khi ăn nướng lên. Nghỉ ngơi một lát, tiếp tục lên đường, đoạn này đường tốt, có nhiều biển báo hạn chế tốc độ nhưng chẳng thấy xe nào giảm tốc độ cả mà hầu như họ đều chạy hết khả năng có thể. Thôi thì nhập gia tùy tục, hơn nữa các thông tin cho thấy từ đây đến gần Viên Chăn không có bắt tốc độ, chạy thoải mái. Khi qua đèo Đá, có một điểm ngắm cảnh (viewpoint) ngay bên trái đường. Trên đỉnh dốc cao có dựng một ngôi nhà gỗ, có ghế ngồi và lan can ngắm phong cảnh. Dãy núi đá phía xa trùng trùng điệp điệp, có người so sánh với Thạch Lâm của Trung Quốc. Chụp vài tấm hình phong cảnh, chúng tôi tiếp tục lên đường. Từ đoạn này bắt đầu xuống dốc cho đến khi ra ngã ba Viêng Kham, nơi giao nhau của Quốc lộ 8 (từ Việt Nam sang) và Quốc lộ 13, tương đương như Quốc lộ 1A của Việt Nam, chạy suốt Nam – Bắc. Từ QL 8 chúng tôi rẽ phải vào QL 13. Từ Viêng Kham đến Viên Chăn khoảng 230 km, đoạn đường này khá thẳng, giống như đường Quốc lộ 14 đoạn đi từ Kon Tum đến Buôn Ma Thuột. Mặt đường phẳng, rải thứ đá dăm to nên xe chạy nghe hơi ồn hơn. Đến cầu Pakading lúc 12 giờ trưa, chúng tôi vào nghỉ ở một quán ăn bên đường giữa thị trấn. Trong quán có nhiều thực đơn cả bằng tiếng Hoa, tiếng Anh và tiếng Việt. Gọi vài món ná ná Việt Nam và đương nhiên là cả bia Lào. Người Lào nổi tiếng là chậm, làm cái gì cũng chậm đến phát sốt ruột. Người phương Tây hài hước phiên dịch chữ Lào PDR: Lào – Please Don’t Rush (tạm dịch: Lào – xin đừng vội vã). Trong khi chờ đợi món ăn, tôi ra cầu Pakading ngắm nhìn phong cảnh và chụp mấy bức ảnh. Thì ra cây cầu này mới được xây dựng năm 1985 do Liên Xô giúp. Đầu cầu phía Tây có một cái miếu thờ, tôi có vào viếng một tờ 10.000 kíp theo phong tục để được bình an chuyến đi. 14g00’ chúng tôi tiếp tục đi về Viên Chăn. Khi còn cách Viên Chăn chừng 70 km, chúng tôi ghé vào một quán nhỏ ven đường nghỉ ngơi uống nước. Chủ nhà, một ông già đã 72 tuổi, nói được mấy câu tiếng Việt. Ông gầy gò nhưng khỏe mạnh, nước da nâu bóng, người săn chắc. Quán bày bán mấy thứ nước giải khát Thái Lan, góc nhà có bộ đồ sửa xe và vá săm lốp. Một vài người bạn của ông già ngồi nói chuyện ở cửa nhà. Họ mời chúng tôi uống rượu, nhưng chúng tôi từ chối, chỉ uống mấy lon cà phê Thái Lan. Ông già kể chuyện bằng thứ tiếng Việt bập bõm: ông là bộ đội pháo binh đã từng sang Việt Nam học trường SQ Pháo binh “Năm trăm” ở Sơn Tây, ông nói. Con cái đã lớn cả đi làm ở Viên Chăn. Chúng tôi mời ông và các bạn ông quả bưởi Diễn, bà vợ tỏ ra rất cảm động vì có lẽ họ chưa từng được ăn thứ bưởi này.

Như được cảnh báo trước, cách Viên Chăn chừng 30 km có một chốt CSGT. Các bạn có cả trai và gái đang túm tụm trong cái ô lớn dựng cạnh đường như không để ý gì đến dòng xe cộ qua lại. Càng gần Viên Chăn càng đông các loại xe trên đường, người Lào rất thích loại xe bán tải (pick-up) vì vừa chở người vừa chở hàng rất thuận tiện. Đến trung tâm Viên Chăn lúc 17g30’, trời còn nắng gắt, chúng tôi vừa đi vừa nhận diện phố phường và các điểm chuẩn. Kia rồi, tháp Patuxay, điểm cốt số 0 của thủ đô Lào, hiện ra sau lùm cây khi chúng tôi dừng ở ngã tư đèn xanh đỏ đầu tiên. Cứ thẳng tiến con đường Avenue Lane Xang (có nghĩa là Triệu Voi) trung tâm thủ đô, chúng tôi tìm đến Khách sạn Sengphachanh nhưng chỉ thấy một khoảng trống, thì ra nó đã bị bán và chủ mới phá để xây lại. Chúng tôi đi tiếp lên ngã tư với đường Khou Vieng thì rẽ phải vào Khách sạn Chaleunxay, chọn phòng giá thấp nhất: 20 USD và trả luôn cho hai đêm. Đưa tờ 100 USD và lấy lại tiền lẻ bằng kíp Lào theo thời giá phổ biến 1 USD ăn 8.000 kíp Lào.

Tối đến chúng tôi chạy xe vòng ra bờ sông tìm chỗ ăn. Nơi đây la liệt các hàng quán vỉa hè đông người mà chủ yếu là dân phương Tây. Vòng vào phố Setthathilath thì thấy có một quán ăn vỉa hè có đông người ăn, thế là đỗ xe bên đường (vì phố này 1 chiều) và vào quán. Mỗi người làm một bát phở Lào sau khi nhấm nháp thịt nướng với vài ly Chivas dở hôm qua rồi về nghỉ.

Lễ buộc chỉ cổ tay trong chùa Simuang

Gần sáng, đang ngủ say tôi nghe tiếng nước chảy róc rách, thì ra ngoài trời mưa rất to, nước chảy vào ban công nghe rất rõ. Khi đã xuống dưới sảnh thì trời càng mưa to hơn. Theo hẹn từ tối hôm qua, một người cháu anh bạn đang sống và làm việc trong một ngân hàng tại Viên Chăn, đã lấy vợ Lào, đến đón đi ăn sáng tại quán phở Ngon (Pho Zap) ngay cạnh Khách sạn. Quán của người Việt điều hành nhưng làm theo kiểu Lào, ăn giống kiểu phở Sài Gòn. Sau đó, người cháu đưa chúng tôi ra quán cà phê Hà Nội, cũng của người Việt, ngồi uống nước nói chuyện. Chừng nửa tiếng, người cháu xin phép đưa các chú về để đi làm. Về đến khách sạn thì trời vẫn còn mưa nhưng trời mưa thì mặc trời mưa, chúng tôi bắt đầu đi thăm Viên Chăn theo dự định. Đầu tiên chúng tôi tới chùa Simuang – chùa Mẹ. Đây là ngôi chùa linh thiêng nhất thủ đô. Vào đây có tục lệ thỉnh chỉ buộc tay cầu phúc, cầu lộc, cầu may. Tôi bắt chước ông bạn Việt kiều thảy 1 USD vào cái rổ nhỏ, ông sư xe hai sợi chỉ buộc cổ tay cho tôi sau khi khấn vái đọc kinh kệ gì đó. Trời vẫn mưa, tôi phải đi như chạy vòng quanh chùa để nhìn ngắm toàn cảnh và chụp hình. Nhiều cảnh phải lội cả vào vũng nước ngập xung quanh chùa mới bấm được máy. Tiếp theo chúng tôi sang thăm cụm chùa Sisaket, nơi có hàng vạn bức tượng Phật lớn nhỏ và chùa Hor Phakeo, ngôi chùa lớn có những tượng cổ bằng đồng màu đen bóng. Sau đó, chúng tôi đi tới Tháp That Luang – biểu tượng của Phật giáo Lào và cũng là của nước Lào. Ghé vào đài Chiến thắng Patuxay ở trung tâm thành phố, chúng tôi mua vé 3000 kíp/người để leo tuốt lên tầng đỉnh chụp hình toàn bộ khu trung tâm của Viên Chăn. Cuối cùng chúng tôi ghé vào chợ Talat Sao (chợ Sáng), ở đây cũng rất nhiều người Việt bán hàng. Có cô cứ lẵng nhẵng bám theo chúng tôi nài nỉ các anh ủng hộ cho em… Buổi trưa lên tầng 5 của chợ là một khu ăn uống sầm uất của đủ các khẩu vị từ Hàn Quốc, Nhật Bản, Thái Lan đến Mexico,… Chúng tôi cũng gọi đủ các món ăn Âu Á, mỗi thứ một tý để biết. Nghỉ ngơi một lát, chúng tôi lại xuống chợ.

Chán chợ, chúng tôi đi chơi vườn Phật. Điểm tham quan này cách trung tâm chừng 30 km, chạy xe về phía Nam đến chân cầu Hữu Nghị, cửa khẩu qua thị xã Nong Khai của Thái Lan, đi tiếp chừng vài km nữa mới đến. Do trời mưa, đường quá xấu thành ra mới đi chừng 5 km, thấy oải, chúng tôi lại quay ra. Tôi quyết chí phải tìm ra bằng được, không có lẽ đến tận đây rồi mà không tìm. Xuống xe, vào một nhà có quầy hàng bán thuốc y tế ở cửa, gặp người bán hàng là một phụ nữ trung niên ăn mặc lịch sự, tôi xồ ra mấy câu bập bõm:

- Excuse me, where’s the Buddha park?

Bà ta trả lời bằng tiếng Anh là đi vào chừng 7 km. À có thế chứ. Thì ra thằng chú thích trên Googlemap bố láo, làm ông tìm mãi. Sau khi cảm ơn cẩn thận, chúng tôi lên xe đi tiếp và đến được vườn Phật nằm bên bờ sông Mê Kông. Vào vườn khi trời vẫn mưa, chúng tôi phải đi trên những vũng nước. Cả một khu vườn rộng hàng ngàn mét vuông có trên 200 bức tượng lớn nhỏ làm bằng bê tông cốt thép của đạo Phật và đạo Hindu Ấn Độ. To nhất có bức tượng Phật nằm dài 120 m và ngôi nhà hình quả bí ngô gồm ba tầng. Đứng trên nóc ngôi nhà có thể nhìn thấy toàn cảnh của khu vườn. Người làm ra khu vườn này là một nhà sư đã sang Thái Lan từ sau 1975 và xây dựng ở Nong Khai một vườn Phật tương tự.

Chiều chúng tôi quay về khách sạn và tối lại ra khu vực bờ sông ăn tối.

Ngày thứ tư của chuyến đi – Chủ Nhật, 11/3/2012, chúng tôi xuống sảnh Khách sạn ăn sáng và chuẩn bị khởi hành. Trời hôm nay nắng ráo, sáng sủa như trước đó không hề có mưa. Đường xá cũng khô sạch không hề có một vũng nước nào. Chả bù cho hôm qua, đi chơi mà ướt lướt thướt như chuột, có ô mà cũng vướng víu, nhất là khi chụp ảnh nên thà ướt còn hơn. Chúng tôi rời Viên Chăn đi Luang Prabang, dự kiến quãng đường chừng 385 km. Đến một cây xăng, chúng tôi đổ đầy bình xăng. Ở Lào chỉ có hai loại nhiên liệu: Xăng thường và Dầu dieden. Thời điểm này giá xăng là 11.000 kíp/lít. Nhưng dân Lào phổ biến là xe chạy dầu, nếu không dặn trước với người bán, có thể bị nạp dầu vào xe. Chừng 20 km đầu, đường còn dễ đi, sau đó cứ một đoạn đường tốt lại gặp một quãng dài từ 500 m đến 1000 m đường bong hết lớp mặt nhựa đường trơ đá. Vì vậy, mãi đến gần trưa chúng tôi mới đến Vang Vieng, một quãng đường gần 160 km. Vang Vieng là một thị trấn trên Quốc lộ 13 được du khách Tây rất quan tâm. Hầu như trên các phố phường, hàng quán thấy toàn Tây. Họ thích phong cảnh hữu tình ở đây, có dòng sông chảy uốn lượn qua các ngọn núi đá nhiều hình thù giống như phong cảnh Quế Lâm ở Trung Quốc. Ngoài ra, ở đây có các trò chơi phù hợp với tuổi trẻ ưa mạo hiểm như chèo thuyền kayak, đi cầu treo, đu dây, leo núi, thăm quan các hang động,… Chúng tôi ghé vào khu vực một resort đã bị bỏ hoang nằm sát bờ sông, ngắm nhìn phong cảnh chừng 15 phút. Tiếp tục lên đường và đi tới thị trấn Kasi mới nghỉ ngơi và ăn trưa trong một quán ăn nhỏ. Bắt đầu từ đây, ngôn ngữ giao tiếp chính là tiếng Anh, sau đó mới đến ngôn ngữ body. 14g30’ chúng tôi mới tiếp tục đi, từ đoạn này đến Luang Prabang, đường xá có dễ đi hơn, ít đoạn đường xấu nhưng bắt đầu leo dốc quang co. Từ ngã ba Quốc lộ 13 và Quốc lộ 7 đi Phonsavanh, gọi là ngã ba Phou Khoun, chúng tôi đi một mạch chỉ dừng nghỉ dọc đường tại các bản nhỏ chứ không vào quán xá. Khi trời bắt đầu tối chúng tôi qua hết được cung đường đèo dốc ngoằn nghèo đến thị trấn Xiang Ngeun, từ đây đến trung tâm Luang Prabang dài 20 km, đường đi tương đối bằng phẳng, xe có thể chạy nhanh hơn. 18g00 trời đã tối mịt chúng tôi đến được Luang Prabang an toàn. Do trời tối, tôi bị mất phương hướng. Tuy vậy, sau khi nhận ra ngọn núi duy nhất ở trung tâm Luang Prabăng – núi Phousi, qua ánh đèn trên đó. Xác định được phương hướng, tôi đưa xe đến nơi đã định: Mekong Moon Inn. Vào lễ tân, chỉ còn một phòng cho ba người, chúng tôi quyết định thuê luôn hai đêm với yêu cầu cho thêm một giường nữa cho 4 người. Tính tính toán toán mất có 65 USD, thế là OK. Sau đó có 5 phút, nhà nghỉ treo biển không còn phòng. May quá, đúng là có cầu phúc cầu lộc cầu may, có chỉ buộc cổ tay có khác.

Ổn định xong xuôi, chúng tôi kéo nhau ra bờ sông, chọn một quán ăn ngoài trời rất đông du khách nước ngoài để ăn tối. Đây là quán ăn các loại thịt nướng, có hai cách gọi món: buffet hoặc gọi đĩa. Chúng tôi gọi mỗi loại thịt một đĩa, thịt bò, thịt gà, thịt lợn,… Một nồi nướng kiểu có cù lao ở giữa còn xung quanh là nước dùng được đặt vào giữa bàn, những miếng thịt thái mỏng được đưa lên áp vào phần cù lao, còn rau, đậu, trứng,… được thả vào nước dùng. Vừa nướng vừa ăn, hết đĩa này lại lấy đĩa khác, ăn cho no, cho chán. Còn lưng chai Chivas dở đem ra uống hết và uống thêm bia Lào.

Bên mái chùa Xieng Thong

Sáng thứ Hai, ngày 12/3/2012, sau khi làm mỗi người một bát mì, chúng tôi bắt đầu chương trình đi thăm Luang Prabang. Ngay từ 6 giờ sáng, tiếng chân trong ngõ đã đánh thức mọi người, ngó ra đường thấy mấy cô cậu Tây cầm máy ảnh chạy qua. Thế là phóng ra đường, thì ra là giờ sư đi khất thực. Từng đoàn sư sãi mặc áo vàng đi xuôi ngược trên phố. Trên vỉa hè có những người dân đang chờ sẵn, nữ thì quỳ, ngồi, nam có thể đứng, dón tay nắm xôi, hoa quả hoặc tiền thả vào từng giỏ đeo trên người sư sãi lần lượt bước qua. Mấy đám Tây có vẻ lạ món này cứ chạy theo uỳnh uỵch để đón đầu chụp ảnh. Có Tây còn mua giỏ xôi, chen vào đám người dâng lễ và bắt chiếc làm theo. Cuối cùng, từng đoàn sư sãi dừng lại quay mặt vào đám người dâng lễ đọc một bài kinh. Đọc xong mới quay về chùa. 8g00 chúng tôi bắt đầu bách bộ ra phố, đầu tiên vào chùa Xieng Thong. Đây là ngôi chùa lớn nhất Luang Prabang, vé vào cửa không rẻ: 20.000 kíp/người. Khuôn viên chùa rộng lớn với rất nhiều ngôi đền nhỏ hơn nằm rải rác. Nhiều chạm khắc trên cột, kèo, cửa và tường nhà bằng vàng lá rất tinh sảo và cổ kính. Tiếp theo, chúng tôi vào Cung điện Hoàng gia và Bảo tàng quốc gia. Vé vào cửa 30.000 kíp/người. Đây nguyên là cung Vua Lào hiện có ba khu vực tham quan: Đền Hawprabang, Nhà bảo tàng, Trưng bày xe của Hoàng gia. Sau đó chúng tôi leo 328 bậc thang lên đỉnh núi Phu si, từ đây có thể bao quát toàn bộ thành phố Luang Prabang và đoạn sông Mekong uốn lượn. Thành phố du lịch nổi tiếng nhất Lào đang phát triển, tuy vậy không hề có nhà cao tầng. Chúng tôi lại xuống núi ra phía Đông thành phố. Vào một quán giải khát nhỏ uống vài chai bia Lào giải khát, hỏi đường đến chùa Visuon. Chùa Visuon là ngôi chùa cổ nhất ở Luang Prabang, được xây dựng từ đầu thế kỷ XVI. Ngay trước ngôi chùa chính là một mộ tháp uy nghi cao tới 34,5m Tha Pathum. Đã đi bộ mỏi chân, chúng tôi thuê một xe tuk tuk đi vào thác nước Kuang Si, cách trung tâm Luang Prabang 30 km. 12g00’ vào đến cửa Khu du lịch, chúng tôi vào một quán ăn ở bãi đỗ xe ăn trưa. Ăn xong chúng tôi lại đi bộ vào khu du lịch chừng vài trăm mét đến một thác nước đang ào ào đổ. Thác nước Kuang Si không lớn nhưng có chiều cao nước đổ xuống chừng 50 mét qua nhiều bậc và tới bậc cuối cùng có chiều cao chừng 30 mét. Du khách phương Tây, chủ yếu là thanh niên, leo lên tận đỉnh thác và đứng cheo leo, sát bờ vực để chụp ảnh. Dọc dòng suối được ngăn từng bậc ngắn trở thành nhưng hồ bơi tuyệt đẹp. Thanh niên đùa nghịch, bơi lội, chụp ảnh,… suốt dọc con suối trong khu du lịch. Trong khu vực còn có trại nuôi thú rừng, chỉ thấy mấy con gấu xấu xí. Chiều về, chúng tôi bắt đầu ra chơi chợ ở Luang Prabang. Từ chỗ chúng tôi ở bước vài bước là vào chợ sáng. Nơi đây bán các loại thực phẩm tươi sống, đồ khô, ít hàng lưu niệm, họp từ 5g00 sáng đến chiều. Ở đây, ông bạn làm chủ quán phở mua được một mớ cà cuống tươi khá rẻ 5000 kíp/con. Mọi người, ai cũng có quà, như:  ớt Lào, loại nhỏ bằng đầu đũa mà dài và gừng Lào, loại gừng già, nhỏ mà thơm. Chợ đêm họp từ 15g00 chiều đến 22g00 tối, chủ yếu bán quần áo, đồ lưu niệm. 19g00’ chúng tôi lại ra bờ sông vào quán ăn các món nướng. Do bữa hôm qua có tip cho phục vụ, hôm nay nhận ra khách quen nên phục vụ rất nhiệt tình và nhanh nhẹn hiếm thấy.

Buổi sáng trên phố Luang Prabang

Thứ Ba, ngày 13/3/2012, ăn sáng ngoài phố, món phở Lào chán ngán tuy lạ miệng, chúng tôi trả phòng và lên đường. Trước khi ra khỏi Luang Prabang, lái xe cũng đã kịp đổ đầy bình xăng. Quay lại đoạn đường từ Viên Chăn đến Luang Prabang, trên đường đi qua các bản nhỏ thường gặp hình ảnh đám phụ nữ, cả trẻ và già tắm trần bên những vòi nước lấy từ suối trên núi ven đường. Lạ, lúc nào cũng tắm, chả kể giờ giấc, hình như đám phụ nữ chỉ có mỗi việc là tắm… đường. Lúc 10g00, chúng tôi đến ngã ba Phou Kound, rẽ trái vào Quốc lộ 7 đến Phonsavanh, thủ phủ tỉnh Xiêng Khoảng. Đoạn đường này tuy hẹp nhưng chạy êm thuận, ít xe cộ. Đi chừng 60 km đến Bản Nam Chat, qua một cây cầu dài hơn 50 m gặp một quán ăn ngay bên phải đường, ngay đầu cầu. Quán nhỏ, thoáng mát, sạch sẽ và có góc nhìn ra phía bờ sông rất đẹp. Đồ ăn thì tạm được, có cơm, có phở, có xôi,… Ăn xong, nghỉ một lúc, chúng tôi tiếp tục đi Phonsavanh. Từ đây, đường đi xuống dốc và đỡ quanh co. Đoạn này cũng tương tự như Quốc lộ 6 từ Mộc Châu đi Sơn La, xe chạy tốc độ tối đa cho phép. 15g00 đến thành phố Phonsavanh. Đầu thành phố có một ngã tư rộng, đây cũng là ngã tư duy nhất ở Phonsavanh có đèn xanh đỏ. Chúng tôi rẽ phải đi chừng 5 km đến Bản Hay Hin thì rẽ phải đi thêm 2,6 km đến Bản Ang, cánh đồng Chum đặc sắc nhất ở Xiêng Khoảng. Cánh đồng Chum Bản Ang nằm rải rác xung quanh những ngọn đồi trọc, sườn đồi toàn một loại cỏ tranh rậm rạp. Được biết ở đó còn rất nhiều bom mìn chưa nổ. Khu vực này trong chiến tranh là một trận địa của quân đội Pa thét Lào, còn lưu lại nhiều dấu tích chiến tranh: hố bom, chiến hào,… một cái hang được cho là nơi trú quân trong chiến đấu. Những chiếc chum lớn nhỏ khác nhau rải rác khắp hai ngọn đồi, có cái rất lớn, cao đến 3 mét, duy nhất có một cái chum có nắp,… Sau chiến tranh, quân đội đã dọn bom mìn mở lối đi duy nhất cho du khách tham quan cánh đồng chum này. Lên đỉnh đồi, có một cây sung nhiều quả, tôi hăng hái trèo lên như thanh niên hái vài quả… chơi.

17g00, chúng tôi trở về thành phố Phonsavanh, đến nghỉ tại khách sạn Xiêng Khoảng. Đây là khách sạn lớn nhất thành phố và mới được xây dựng. Quản lý khách sạn này là bộ đội Quân khu 4 Việt Nam nên nhân viên phục vụ ở đây hầu hết là người Việt. Khách sạn nằm ở trung tâm thành phố, gần chợ, phía trước là con đường rộng mà nghe nói là chạy thẳng tới Viên Chăn. Giá phòng nghỉ ở đây chừng 20, 21 USD. Tối đó chúng tôi đặt bữa liên hoan chia tay Lào với món thịt dúi om rất dậy mùi, được đặt ở nhà hàng ngay trong Khách sạn.

Sáng hôm sau, dậy sớm, chúng tôi ra chợ lại gặp cảnh từng đoàn sư đi khất thực. Mua bán mấy thứ đồ dùng như dép tông Lào, túi xách, va ly Trung Quốc,… và mua mấy yến gạo nếp Lào. Nếp hạt tròn, nhỏ đều tăm tắp, giá chỉ 5000 kíp một cân, ai cũng thích. Thứ quà này tha hồ chia cho gia đình và bạn bè.

Ăn sáng xong chúng tôi bắt đầu lên đường. Theo lệ thường, ghé cây xăng nạp nhiên liệu cho xe, nhưng lần này tính toán về đến Việt Nam còn chừng hơn 100 km nên chỉ mua chừng 20 lít xăng thôi, còn về đến Việt Nam sẽ mua đầy bình vì xăng Lào đắt hơn xăng Việt Nam. Từ đây theo Quốc lộ 7 (của Lào cũng là của Việt Nam), chúng tôi đi thẳng đến thị trấn Nong Heat mới nghỉ. Chỗ này cách biên giới khoảng 17 km. Đoạn đường này tương tự như vùng trung du ở ta, chạy được tốc độ tối đa. Ra khỏi Phonsavanh khoảng 10 km, lần đầu tiên được các chú CSGT Lào vẫy xe dừng lại. Họ không giơ dùi cui mà ra hiệu bằng tay. Mặc dù đã tìm hiểu kỹ các thông tin về CSGT Lào nhưng chúng tôi cũng phải ngạc nhiên về họ. Đây là một trạm cố định, ngoài 3 cảnh sát đứng sát mép đường dưới một cái ô to thì trong trạm còn hai ba người nữa. Lúc này có một chiếc xe bán tải biển số Lào dừng trước mặt chúng tôi không nổ máy được, mấy cảnh sát ở ngoài gọi thêm người trong trạm ra và cùng nhau đẩy chiếc xe kia. Đẩy một đoạn chừng 20 mét, chiếc xe nổ máy, chạy đi, họ mới quay lại xe chúng tôi. CSGT Lào thật đáng yêu, chú cảnh sát đến xe chúng tôi mỉm cười bẽn lẽn nói gì đó chúng tôi không hiểu nhưng đã biết trước tình huống này nên tôi dặn lái xe không mở cửa xe, ngồi yên trên ghế (điều này còn cả vì lý do an ninh nữa). Đưa toàn bộ giấy tờ xe cho cảnh sát xem và tất nhiên họ chú ý nhất đến cái giấy chứng nhận bảo hiểm Lào. Xem qua đầy đủ các loại giấy tờ, OK, mời các ông đi cho, tặng kèm theo nụ cười.

Quán cơm đầu cầu Nam Chat trên Quốc lộ 7

Đến Nong Heat, chúng tôi ghé vào chợ bên đường xem xét và mua ít bánh bột mì rán ăn cho đỡ đói vì dự tính về đến Việt Nam mới ăn trưa và cũng để tiêu nốt mấy đồng tiền Lào.

Từ Nong Heat lên biên giới đường đi bắt đầu leo nhiều đèo dốc cao hiểm trở. Hai bên đường có những vạt núi trắng xóa hoa ban. Bên Lào nắng đẹp là thế nhưng khi vào khu vực biên giới trời lại mù mịt mây trắng, bên Lào thì nóng, đến đây chớm lành lạnh. Cách cửa khẩu Nậm Cắn chừng 1 km, bất ngờ gặp một cái chợ, mà lại là chợ phiên mới ác chứ. Xe chúng tôi bị tắc lại đến nửa tiếng đồng hồ. Lúc đến cửa khẩu, mây mù mịt nên không nhìn thấy cửa khẩu Lào hơn nữa bộ đội biên phòng Lào lại ra hiệu cứ đi vì lúc đó đường thông nên rất nhiều phương tiện ùn ở cửa khẩu. Phóng xe qua cửa khẩu bên Việt Nam, nhanh nhẹn chạy vào khu vực làm thủ tục đóng dấu nhập cảnh. Chú bộ đội cửa khẩu nhanh tay cộp dấu, ném mấy tờ khai làm thủ tục xuất cảnh Lào vào sọt rác, đưa hộ chiếu cho chúng tôi. Trong lúc lái xe đi làm thủ tục xe, thấy chúng tôi vật vờ ở cửa khẩu, một sĩ quan biên phòng ra hỏi chúng tôi: Làm gì mà chưa đi? Chúng tôi đưa hộ chiếu và trình bày. Chết rồi, các anh chưa làm thủ tục xuất cảnh mà đã nhập cảnh, hộ chiếu các anh sẽ bị hủy đấy. Rắc rối quá, lại móc sọt rác lấy lại các tờ giấy làm thủ tục xuất khỏi Lào và quay sang cửa khẩu Lào làm thủ tục. Nhưng lúc này đã 11g00’, bên Lào nghỉ trưa. Tôi chạy lên đồn biên phòng Lào đóng trên đồi cao, bất chấp những biển hiệu cảnh báo có chó dữ, hỏi thì được trả lời đang nghỉ trưa, 13g30’ mới làm việc… Thế là cứ vật vờ giữa hai quốc gia. Chán quá, quên cả đói.

Khi làm được thủ tục xuất cảnh Lào cho người xong đến làm thủ tục xe, do được lưu ý trước nên trình đầy đủ giấy tờ, cái giấy A4 mầu xanh được Hải quan Lào thu lại, nhân viên vừa cộp dấu, lái xe giật giấy tờ xe và chạy luôn sang cửa khẩu Việt Nam. Lúc này đã 14g00, chạy đến cây xăng đầu tiên ở thị trấn Mường Xén (huyện Kỳ Sơn) mua đầy bình đi một mạch đến thị trấn Anh Sơn, Nghệ An dài 160 km. Quốc lộ số 7 bên Việt Nam cũng tốt tuy không bằng bên Lào, khi đi đến thị trấn Mường Xén con đường chạy dọc theo dòng sông Lam, một bên là bờ sông, một bên là vách núi. Có đoạn hơn 2 km chạy qua giữa một khu rừng cây săng lẻ rất đẹp thuộc địa phận bản Quang Thịch, xã Tam Đình, huyện Tương Dương. Khu rừng vẫn còn giữ nguyên được vẻ đẹp tự nhiên, những cây săng lẻ cao từ 30 – 40 m màu trắng nhạt, tán lá đủ các màu xanh, vàng, đỏ nổi lên giữa bầu trời như tạo thêm cho khu rừng một nét đẹp thanh bình và huyền bí.

Bia Lào uống tại… Lào

Lúc 17g30’ đến thị trấn Anh Sơn, chúng tôi rẽ vào nhà khách Việt Lào tìm chỗ nghỉ. Tối đó, ra thị trấn Anh Sơn ăn bát cháo chim nhẹ nhàng.

Sáng thứ Năm, ngày 15/3/2012, chúng tôi làm nốt mỗi người bát mì mang theo còn lại trong nhà khách. Đúng 7g30’ chúng tôi ra Quốc lộ 7 đi tiếp gần 20 km thì rẽ trái vào đường Hồ Chí Minh hướng về Hà Nội. Đến 10g30’ tiện đường rẽ vào thăm quan suối cá thần Cẩm Lương, Cẩm Thủy, Thanh Hóa. Khi quay ra ngược lên đường Hồ Chí Minh đông ghé vào nhà hàng Thanh Nhàn bên phải đường làm bữa tổng kết chuyến đi với một nồi lẩu… Từ Cẩm Lương về đến Hà Nội với chiều dài 142 km, lúc 17g00’ tới Hà Nội, chia tay kết thúc chuyến đi thắng lợi và an toàn tuyệt đối.

      Chuyến đi 8 ngày (và 7 đêm) vượt qua 2160 km. Chi phí hết 22.857.000 đ (quy đổi 1 kíp Lào = 2,6 đVN; 1 USD = 8000 kíp Lào = 20.800 đVN). Bình quân đầu người là 275 USD cho cả chuyến đi.